Mỹ ra đòn "liên tiếp" với các công ty công nghệ Trung Quốc, Trung Quốc kêu gọi tuân theo "nguyên tắc kinh tế thị trường"

​Cuộc chiến về công nghệ giữa Mỹ - Trung vẫn tiếp tục căng thẳng dưới thời chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden, khi mới đây Bộ Thương mại ra tống đạt trát hầu tòa còn Ủy ban Truyền thông Liên bang thì rút giấy phép hai nhà mạng ở nước này.

Theo đó, Bộ Thương mại Mỹ đã ra tống đạt trát hầu tòa đối với nhiều công ty Trung Quốc cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin và truyền thông tại nước này để xem liệu các công ty này có gây ra rủi ro an ninh quốc gia hay không.

Tuyên bố của Mỹ không nêu tên bất kì công ty nào. Có 2 công ty gồm Huawei Technologies và ZTE Corp của Trung Quốc đã bị cựu chính quyền Tổng thống Mỹ Donald J.Trump trước đây được nhắm tới vì đã được loại bỏ khỏi cơ sở hạ tầng viễn thông của nước này.

Hồi tháng 2/2021, chính quyền ông Joe Biden cho biết đang có kế hoạch cho phép một quy tắc từ thời ông Donald Trump nhắm vào các công ty công nghệ Trung Quốc được coi là mối đe dọa với Mỹ có hiệu lực bất chấp sự phản đối của các doanh nghiệp nước này.

Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành quy tắc cuối cùng tạm thời trong những ngày cuối cùng của chính quyền ông Donald Trump nhằm giải quyết các mối quan tâm về chuỗi cung ứng công nghệ thông tin và truyền thông và cho biết quy tắc này sẽ có hiệu lực sau 60 ngày lấy ý kiến công chúng.

Cũng trong tháng 2/2021, bộ này cho biết sẽ tiếp tục chấp nhận bình luận của công chúng về quy tắc này cho đến 22/3 tới đây, khi sẽ bắt đầu có hiệu lực. Một quan chức của bộ cho biết hôm 17/3 rằng các trát đòi hầu tòa sẽ không ảnh hưởng đến thời gian của quy tắc cuối cùng tạm thời.

​Kế tiếp, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ đã tiến tới việc cấm China Unicom (Hong Kong) Ltd. và ComNet khỏi nước này và gọi các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông Trung Quốc là một rủi ro an ninh do Bắc Kinh kiểm soát.

Hành động chống lại 2 trong số 3 nhà khai thác viễn thông lớn của Trung Quốc đã được quyết định bằng một cuộc bỏ phiếu với kết quả 4-0. Ủy ban tiếp tục một cuộc đàn áp an ninh mà trước đó đã đụng vào các nhà sản xuất thiết bị Trung Quốc Huawei Technologies Co. và ZTE Corp. Hồi năm 2019, FCC cũng đã cấm China Mobile Ltd. khỏi thị trường Mỹ vì lo ngại về an ninh quốc gia.

ComNet, công ty con của Pacific Networks Corp. và đơn vị chính thức được gọi là China Unicom (Americas) Operations Ltd. đã được FCC thông báo vào tháng 4/2020 cho thấy công ty này độc lập với chính phủ Trung Quốc hoặc đối mặt với thủ tục có thể dẫn đến bị loại khỏi thị trường nước này.

​Động thái này là dấu hiệu khác mà chính quyền ông Joe Biden không có kế hoạch thay đổi hướng đi khi nói đến Trung Quốc, khi thúc đẩy các biện pháp bắt đầu dưới thời ông Donald Trump, người mà nhiệm kì được đánh dấu bằng sự sẵn sàng đối đầu với Bắc Kinh về những bất bình lâu dài.

FCC cho biết các công ty Trung Quốc có thể đưa ra bằng chứng trong các thủ tục tố tụng được khởi động bởi cuộc bỏ phiếu sắp tới. Rosenworcel cho biết các cơ quan của Mỹ đã 'khuyến nghị với chúng tôi rằng không có biện pháp giảm thiểu nào có thể giải quyết vấn đề này'.

China Unicom cho biết trong tuyên bố sau hành động của FCC rằng công ty đã hoạt động ở Mỹ trong gần 20 năm thông qua công ty con hoàn toàn tuân thủ luật pháp. Công ty cho biết họ 'mong đợi đánh giá kĩ lưỡng, công bằng và dựa trên thực tế về hành vi của công ty bởi FCC'.

​Trong hồ sơ vào tháng 6/2020, China Unicom cho biết công ty đã tuân theo các quy tắc và không có cơ sở để loại bỏ khỏi Mỹ. Với 3 nhà mạng quốc doanh lớn của Trung Quốc gồm China Mobile Ltd., China Telecom Corp. và China Unicom đã chứng kiến cổ phiếu của mình tăng đột biến kể từ khi Mỹ bắt đầu nhắm mục tiêu vào tháng 4/2020.

Sàn giao dịch chứng khoán New York đã từng hủy niêm yết các công ty vào tháng 1/2021 nhằm tuân theo lệnh điều hành của ông Donald Trump, khiến chứng khoán phía Hong Kong sụt giảm nhiều hơn nhưng phần lớn những khoản lỗ đó đã được bù đắp kể từ đó được thúc đẩy bởi sự tăng trưởng ở Trung Quốc, nơi các công ty này hoạt động phần lớn với các hoạt động kinh doanh.

Các cơ quan an ninh Mỹ trong một hồ sơ hồi 16/11/2020 tại FCC cho biết China Unicom do Bắc Kinh kiểm soát 'và do đó dễ bị chính phủ đó khai thác, ảnh hưởng và kiểm soát'.

Các hoạt động của công ty ở Mỹ tạo cơ hội cho gián điệp kinh tế, đánh cắp bí mật thương mại và khả năng làm gián đoạn liên lạc của nước này, các quan chức của Bộ Tư pháp và Bộ Thương mại cho biết trong hồ sơ.

Ngay sau khi xảy ra liên tiếp các sự việc này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên (hay Zhao Lijian) trả lời câu hỏi của tờ Bloomberg trong cuộc họp báo hôm 18/3 như sau, khi kêu gọi Mỹ tuân theo 'nguyên tắc kinh tế thị trường':
Tờ Bloomberg: 'Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ đã thực hiện một bước nhằm ngăn chặn China Unicom Americas, Pacific Networks và công ty con ComNet thuộc sở hữu hoàn toàn của mình từ Mỹ, nói rằng các công ty viễn thông Trung Quốc là rủi ro an ninh do chính quyền Bắc Kinh kiểm soát. Điều này tiếp tục một cuộc đàn áp an ninh liên quan đến Huawei và ZTE. Bộ ngoại giao có bình luận gì không?'​​Triệu Lập Kiên: 'Tôi cũng đã ghi nhận các báo cáo về điều đó. Trung Quốc kiên quyết phản đối. Chúng tôi kêu gọi phía Mỹ tuân thủ các nguyên tắc kinh tế thị trường, ngăn chặn cách tiếp cận sai trái trong việc lạm dụng khái niệm an ninh quốc gia và chính trị hóa các vấn đề kinh tế, ngừng sử dụng quyền lực nhà nước để trấn áp các công ty Trung Quốc và cung cấp một môi trường công bằng, bình đẳng và không phân biệt đối xử cho các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư và hoạt động tại Mỹ. Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp cần thiết để duy trì các quyền và lợi ích hợp pháp của các công ty Trung Quốc'.​​Ngoài ra, cuộc gặp giữa các quan chức cấp cao giữa Mỹ - Trung hiện đang diễn ra từ 18/3 tại Alaska cũng sẽ đề cập đến nhiều vấn đề, trong đó có vấn đề về công nghệ mà Mỹ hiện đang áp lệnh cấm vận với Trung Quốc.