Belgisch onderzoek kan lont uit kruitvat halen in explosief dossier Ethiopische megadam Belgisch onderzoek kan lont uit kruitvat halen in explosief dossier Ethiopische megadam

© Aangeboden door Belga

Ethiopië, Soedan en Egypte bakkeleien al jaren over de Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD), maar Belgisch onderzoek kan nu misschien wel de lont uit het kruitvat halen. Ethiopië zegt deze dam, die de grootste waterkrachtcentrale van Afrika moet worden, nodig te hebben voor de elektriciteitsbevoorrading van zijn snel groeiende bevolking, Egypte en Soedan vrezen dat de voor de landbouw levensbelangrijke waterbevoorrading via de Nijl hieronder zal lijden. "Onze oplossing is geen compromis, maar een win-winsituatie voor alle betrokken landen", zegt VUB- en KUL-onderzoeker Sebastian Sterl.

In de onderhandelingen over de GERD wordt al maanden geen vooruitgang gemaakt. De drie landen raken het zelfs niet eens over het format over de onderhandelingen, wat hier en daar de vrees doet ontstaan voor een "wateroorlog" tussen Caïro en Addis Abeba. Een nieuwe onderhandelingspoging draaide dinsdag in Kinshasa opnieuw op niets uit.

Mogelijk komt er door de studie die Sterl samen met Belgische en Duitse collega's donderdagavond in het vaktijdschrift "Nature Energy" publiceert alsnog schot in de zaak. Sterl is expert in energieplanning aan VUB en KUL. Diplomatieke waarnemers van de onderhandelingen zijn alvast bijzonder geïnteresseerd in de precieze bevindingen. De hoop is dat de studie op die manier ook echt op de onderhandelingstafel komt.

De oplossing van Sterl omhelst een energieplan voor de drie landen waarbij ook rekening gehouden wordt met wind- en zonne-energie. De onderzoekers stellen voor dat Ethiopië en haar buurlanden grootschalige zonne- en windmolenparken opzetten, werken aan een regionaal geïntegreerd elektriciteitsnet en afspreken dat Ethiopië GERD exploiteert in samenspel met zonne- en windenergie. Op die manier wordt er minder water geturbineerd op zonnige en winderige dagen, en meer water tijdens bewolkte, windstille perioden en 's nachts, om de altijd fluctuerende zonne- en windenergie te ondersteunen.

Kern van de bevindingen van de onderzoekers was namelijk de vaststelling van "seizoensgebonden synergie" tussen water, zon en wind. De zon en wind in veel regio's van de drie landen en hun Oost-Afrikaanse buren hebben namelijk tegengestelde seizoensprofielen als de stroming van de Blauwe Nijl: de zon schijnt het felst en de wind waait het hardst tijdens het droge seizoen.

Uit de verschillende scenario's die de onderzoekers bekeken, bleek dat het voor Ethiopië al interessant kan zijn om hiermee alleen aan de slag te gaan. Maar het wordt nog interessanter al de andere landen zich hierbij aansluiten. Zo'n geïntegreerde water-zon-windplanning zal vijf concrete voordelen opleveren, achterhaalden de vorsers. Zo zou Ethiopië bijvoorbeeld Afrika's grootste energie-exporteur kunnen worden, kunnen Soedan en andere landen fossiele brandstoffen vervangen door zonne- en windenergie en zou Egypte tijdens de droge jaren meer water kunnen ontvangen.

Ethiopië heeft vooralsnog geen haast in de onderhandelingen en lijkt niet geneigd afspraken te maken over de werking van de dam. Voor Soedan en vooral Egypte dringt dan weer wel de tijd: de Egyptische landbouw is volledig afhankelijk van het Nijlwater. In juni start een nieuw nat seizoen, en kan de dam voor het tweede jaar verder gevuld worden. Verwacht wordt dat het nog twee à drie jaar duurt vooraleer de dam volledig gevuld zal zijn.

Belgisch onderzoek kan lont uit kruitvat halen in explosief dossier Ethiopische megadam Belgisch onderzoek kan lont uit kruitvat halen in explosief dossier Ethiopische megadam