Những kiến thức cơ bản về block chain và tiền ảo



  • Nhờ Bitcoin, “blockchain” đã trở thành một thuật ngữ thông dụng được nhiều người biết tới tương tự như DevOps, hay Zumba. Tuy vậy, bài viết này sẽ không đi sâu vào vấn đề blockchain mà sẽ nhìn vào quá trình phát triển của công nghệ này trong khoảng thời gian vừa qua.

    Đối với một số người, Bitcoin là một đồng tiền giả gây ra hiện tượng bong bóng đầu cơ. Đối với những người khác thì họ xem nó như là tương lai của việc trao đổi tài chính. Vào năm 2017, chúng ta đã thấy sự mọc lên như nấm các triệu phú của Bitcoin, kéo theo đó là các bi kịch, scandal cũng như việc hacker tấn công và ăn cắp dữ liệu Bitcoin.

    Có tới hàng triệu người đã đầu tư (hoặc đang cân nhắc đầu tư) vào các thuật ngữ thần bí như Bitcoin, Litecoin, Ethereum, thế nhưng ít ai biết tới hay quan tâm đến hệ thống cũng như công nghệ đàng sau chúng. Chính sự non trẻ của những công nghệ mới này đã tạo ra những lỗ hổng bảo mật đáng lo ngại.

    Mặc dù Bitcoin đã có gần 10 nằm tồn tại nhưng các công nghệ blockchain vẫn còn rất mới mẻ, với nhiều chuyên gia, bao gồm Gartner, ước tính mất khoảng thêm 5-10 năm để chúng ta thật sự có thể sử dụng chúng một cách hiệu quả.

    Eran Shir, người sáng lập Nexar, coi Bitcoin là một động thái chống lại lạm phát, mô tả nó như là một “thách thức đối với các hacker trên thế giới”.

    Với thời điểm hiện tại của bài viết này, Bitcoin có giá khoảng 230 tỷ đô la, chắc chắn rằng các hacker vẫn đang làm việc suốt ngày đêm để phá vỡ điều đó.

    Hôm nay, chúng ta hãy cùng nhau nhìn vào lịch sử của nó, chiêm nghiệm những thành công và thất bại của nó cũng như những gì chúng ta có thể làm để giữ cho đôi mắt của mình không bị lú lẫn trong cơn sốt đầu tư tiền ảo

    Blockchain đến từ đâu?

    Nếu bạn muốn hiểu sâu thêm kỹ thuật về blockchain, nhà nghiên cứu Melanie Swan (tác giả của “Blockchain: Kế hoạch cho một nền kinh tế mới”) mô tả nó như là “một cơ chế để cập nhật các trạng thái thực trong mạng máy tính phân tán thông qua sự tin cậy đồng thuận … “.

    Có lẽ dễ hiểu hơn là Sally Davies, một phóng viên của tờ Financial Times, người nói rằng blockchain “là đối với Bitcoin như những gì internet đối với email: một công nghệ vô cùng mạnh mẽ nhưng chúng ta chỉ quan tâm tới một khía cạnh rất nhỏ của nó là tiền ảo”

    Một hệ thống tiền ảo điển hình bao gồm các chủ đề này:

    Mạng lưới (The network). Chính bản thân blockchain là một danh sách tất cả các giao dịch, hay cơ bản ta có thể xem nó là một cơ sở dữ liệu. Cơ sở dữ liệu này được duy trì đồng thời bởi các nút, được gọi là thợ mỏ, trong mạng phân tán. Cơ sở dữ liệu là công khai. Bất cứ ai cũng có thể xem nó.

    Cái ví (The wallet). Đây là địa chỉ số liên quan đến quyền sở hữu của một lượng Bitcoin nhất định. Giống như địa chỉ email của bạn chẳng hạn.

     Kho tiền (wallet storage). Nghe có vẻ giống như chiếc ví, nhưng nó chắc chắn là không. Hãy suy nghĩ về sự khác biệt giữa ví và nơi bạn cất giữ nó, chẳng hạn như trong túi sau của bạn.

    Bây giờ hãy nói về blockchain – hoặc nói chung là các công nghệ phân quyền. Mô hình blockchain ban đầu của Bitcoin đã đạt được một số điều cốt lõi trong thiết kế của Bitcoin: cắt giảm các ngân hàng trung ương được tin cậy và giải quyết hai vấn đề an ninh tiềm tàng chính. Đầu tiên là vấn đề của việc thiết lập niềm tin đồng thuận, và thứ hai là vấn đề chi tiêu đôi.

    Nếu bạn quan sát trò chơi bóng đá, bạn sẽ thấy một số lượng lớn các cầu thủ chơi trò lừa trọng tài bằng cách cầu xin, hoặc che giấu lỗi để giành được lợi thế. Tuy vậy nếu thay vào đó việc trò chơi được diễn ra mà không có trọng tài cũng như việc phán quyết sẽ do chính người chơi đưa ra. Như vậy, nếu ý kiến của bạn được đám đông ủng hộ thì bạn chính là đúng. Như vậy, với mô hình của block chain, bạn không cần tới sự ảnh hưởng của ngân hàng và tối đa hóa được lợi nhuận của mình nếu như bạn biết đầu tư một cách khôn ngoan.

    Vậy blockchain là hoàn hảo? Cũng không hẳn. Khi Bitcoin bắt đầu, các thợ mỏ trong mạng, những người đã tham gia vào việc xử lý blockchain, là những người như bạn và tôi. Đó là một mạng lưới phân phối thực sự tin cậy. Kể từ đó, khai thác mỏ đã trở thành ngành kinh doanh lớn, với các công ty thành lập các trang trại khai thác mỏ ở các quốc gia có điện giá rẻ, như Iceland, để cố gắng khai thác càng nhiều Bitcoins mới càng tốt. Kết quả của là làm nảy sinh ra vấn đề 51%.

    Nếu một bên duy nhất có sở hữu 51% hồ chứa khai thác mỏ, họ sẽ có thể giả mạo mục nhập vào blockchain, cho phép chi tiêu gấp đôi, và thậm chí dập tắt chuỗi mới để tận dụng lợi thế của khu mỏ.

    Mặc dù vấn đề 51% này là rất thực tế (GHash.io là một bể khai thác gần như đạt được nó nhiều lần), một số nhà phát triển Bitcoin và các thợ mỏ đã nhấn mạnh rằng phần lớn giá trị của Bitcoin nằm trong tính bảo mật của nó. Bất kỳ hành động tiêu cực nào chống lại mạng lưới sẽ bị trừng tri ngay lập tức. Tuy nhiên, vấn đề 51% vẫn là một mối tiềm ẩn cực kì nguy hiểm.

    Thông qua phân phối, blockchain đã cung cấp cho chúng ta một cơ chế tự kiểm tra mạnh mẽ. Lý tưởng nhất là bất kỳ nỗ lực nào nhằm trục lợi sổ nhật ký blockchain sẽ bị tất cả những người khác phát hiện như là một sự khác biệt nhỏ và không hợp lệ bởi sự tin tưởng đồng thuận. Khái niệm cướp ngân hàng về cơ bản không phải là một vấn đề nữa.

    Cái ví

    Các giao dịch được đăng ký trên blockchain như là chuyển đổi giữa các người dùng peer-to-peer, chuyển tiền từ ví tiền của các giá trị được thiết lập của cryptocurrency (trong trường hợp Bitcoin).

    Theo tôi, thuật ngữ “ví” là một từ ngữ nhầm lẫn, vì nó ngụ ý một thứ hữu hình. Trong thế giới tiền ảo, ví không khác gì một chìa khóa cả (private key).

    Dưới đây là ví dụ về khoá cá nhân:

    Và đây là một ví dụ về khóa này trong Base58 WIF (Định dạng Nhập Wallet):

    Về mặt an ninh, đây là một trong những câu chuyện thú vị hơn. Bảo mật trong tiền ảo chủ yếu nằm ở cách bạn lưu khóa cá nhân vì nếu ai đó biết khóa cá nhân của bạn, họ có thể nhập nó vào ví của họ và bắt đầu sử dụng mật mã của bạn.

    Một câu hỏi thường gặp nữa là: Nếu khoá công khai được tạo ra từ khóa riêng, thì liệu nó có khó không có thể đảo ngược quá trình đó? Tôi đã nghe một chuyên gia tuyên bố rằng kỹ thuật đảo ngược một khóa riêng tư từ khóa công cộng sẽ lấy sức mạnh của mặt trời và phần còn lại của thời gian để làm điều đó. Một chuyên gia trong bài báo này đã nói, “Máy tính mạnh nhất thế giới sẽ cần hơn 40.000.000.000.000.000.000.000.000 năm (tức là 31 con số không!”).

    Vậy bạn đã cảm thấy an toàn hơn chưa? Nếu có thì tốt.

    Khóa cá nhân của ví của bạn được sử dụng để tạo khóa công khai của bạn, mà mọi người có thể sử dụng để gửi tiền cho bạn. Nhưng phần mềm ví cũng có trách nhiệm sử dụng khóa riêng của bạn để gửi tiền cho người khác. Nó thực hiện điều này bằng cách ký kết giao dịch bằng cách sử dụng thuật toán chữ ký số Elliptic Curve (ECDSA). Lưu ý rằng bài viết của Wikipedia cảnh báo rằng ECDSA có thể cho phép kỹ thuật đảo ngược các khóa cá nhân khi số ngẫu nhiên bí mật được sử dụng trong thuật toán được tạo ra bởi một máy phát số ngẫu nhiên bị lỗi.

    Điều này đã xảy ra vào năm 2013 và một lần nữa vào năm 2015, khi các ứng dụng ví chủ yếu dành cho điện thoại di động được tìm thấy là sử dụng thế hệ số giả ngẫu nhiên. Trong một trường hợp, bộ tạo số ngẫu nhiên không tạo ra một số ngẫu nhiên nào cả nhưng đã sử dụng cùng số đó mỗi lần. Người ta đã nói theo nhiều cách khác nhau rằng cách tốt nhất để giữ an toàn tiền ảo của bạn chính là đừng sài nó bởi vì bạn không thể tin tưởng người sáng tạo ra phần mềm ví đã triển khai ECDSA một cách chính xác. Một công cụ phân tích tĩnh phần mềm như Coverity đã có thể tìm ra lỗi và sửa chữa nó, nhưng với những chiếc ví này, cũng như nhiều dự án phát triển phần mềm thương mại, áp lực thời gian để thị trường tràn ngập yêu cầu về chất lượng và tính bảo mật của phần mềm.

    Có nhiều cách để lưu khóa công khai của bạn, và phần lớn đều yêu cầu sử dụng phần mềm.

    • Ví Hot (kết nối với Internet)
    • Ví desktop (Desktop wallet): một ứng dụng trên máy tính của bạn.
    • Ví điện thoại di động (Mobile wallet): một ứng dụng trên điện thoại thông minh của bạn.
    • Ví điện tử trực tuyến (Online wallet): một dịch vụ lưu trữ trực tuyến. Cảnh báo: các tiện ích mở rộng trình duyệt độc hại có thể sửa đổi địa chỉ Bitcoin trên các trang web bạn mở trong trình duyệt của bạn. Do đó, hãy tắt các trình duyệt mở rộng bất cứ khi nào giao dịch với Bitcoin trực tuyến.
    • Ví tiền lạnh (có thể bị ngắt kết nối khỏi internet)
    • Ví cứng: dành riêng phần cứng (như một thiết bị USB) được xây dựng đặc biệt để giữ cryptocurrency và giữ nó an toàn. Các thiết bị này có thể trực tuyến để thực hiện các giao dịch và lấy dữ liệu và sau đó có thể được mang ngoại tuyến để vận chuyển và bảo mật. Ví dụ điển hình là Trezor Wallet và Ledger Nano S.
    • Ví giấy: một miếng giấy. Không phải trò đùa. Chỉ cần in mã QR cho cả khóa công cộng và khóa cá nhân của bạn. Bạn không thể bị tấn công, nhưng bạn vẫn có thể trở thành nạn nhân của những tai nạn cổ điển, như mất mảnh giấy, đổ cà phê lên đó, hoặc dùng lỡ bị đốt.

    Hi vọng qua bài viết này, các bạn đã hiểu rõ hơn một chút về công nghệ block chain cũng như cách thức mà tiền ảo vận hành.

    LaptrinhX thông qua E27


Hãy đăng nhập để trả lời
 

Có vẻ như bạn đã mất kết nối tới LaptrinhX, vui lòng đợi một lúc để chúng tôi thử kết nối lại.